ISO 17025'e Göre Anahtar Teslim Laboratuvar Kurulumu ve Tasarımı
ISO/IEC 17025, test ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetkinliğini belirleyen uluslararası standarttır. Bu standart, laboratuvarların teknik yetkinliklerinin yanı sıra yönetim sistemlerini de kapsar.
Proje Danışmanlığı
Laboratuvar kurulum projeniz için uzman ekibimizle iletişime geçin.
İletişime Geçin1. ISO 17025'e göre Anahtar Teslim Laboratuvar Kurulumu ve Tasarımı
ISO 17025, test ve kalibrasyon laboratuvarları için uluslararası bir akreditasyon standardıdır. Bu standart, laboratuvarların yönetim sistemlerini, teknik gereksinimlerini ve performanslarını belirler. ISO 17025 akreditasyonu almak, laboratuvarın belirli kalite ve güvenilirlik standartlarını karşıladığını ve uygunluk gösterdiğini ifade eder. Bu standarda göre laboratuvar tasarımı ve inşası, belirli gereksinimlere ve yönetmeliklere dayanır.
ISO 17025'e Göre Laboratuvar Tasarım ve İnşası
ISO 17025 standardına göre laboratuvar tasarımı ve inşası şu temel unsurlara dayanmalıdır:
1. Laboratuvarın Fiziksel Yapısı ve Konumu
- • Yerleşim ve Erişilebilirlik: Laboratuvarın tasarımında, çalışanların güvenliği, erişilebilirliği ve işlevsel verimliliği göz önünde bulundurulmalıdır. Laboratuvarın yerleşim planı, numune akışını, personel hareketini ve kullanılan ekipmanların yerleşimini optimize etmelidir.
- • Yeterli Alan: Laboratuvarın, numune işleme kapasitesine ve kullanılan ekipmanlara uygun büyüklükte olması gerekir. Çalışanlar için yeterli çalışma alanı ve işlevsel düzen sağlanmalıdır.
- • İzolasyon ve Çevre Etkileri: Laboratuvar, dış çevreden (toz, kir, gürültü, vb.) izole edilmelidir. Ayrıca, laboratuvar ortamının içeriye zararlı maddelerin girmemesi için gerekli önlemler alınmalıdır.
2. Çalışma Alanları ve Bölümleme
- • Numune Hazırlama Alanları: Testler ve analizler için belirli bir alan ayrılmalıdır. Bu alan, numune toplama, taşıma, depolama ve hazırlama işlemlerinin gerçekleştirilmesine uygun olmalıdır.
- • Test Alanları: Laboratuvarın test ve kalibrasyon işlemlerinin yapıldığı bölümler, belirli kurallara göre düzenlenmeli ve bu alanlar temiz tutulmalıdır. Test işlemleri için gerekli olan tüm araçlar ve cihazlar düzenli şekilde yerleştirilmelidir.
- • Kontrol ve Depolama Alanları: Kalibrasyon ve ölçüm ekipmanları için ayrı depolama alanları ve uygun koşullarda saklama alanları sağlanmalıdır.
3. İklim Kontrolü ve Havalandırma
- • Sıcaklık ve Nem Kontrolü: Laboratuvarın belirli sıcaklık ve nem aralıklarında çalışabilmesi için uygun iklim kontrol sistemleri (örneğin, klima ve ısıtma sistemleri) sağlanmalıdır. Bu, numune ve testlerin doğruluğu için kritik olabilir.
- • Havalandırma: Laboratuvarın havalandırma sistemi, özellikle kimyasal maddelerle çalışan testler için yeterli olmalı ve tehlikeli gazların, dumanların veya buharların dışarıya atılmasını sağlamalıdır.
4. Elektrik ve Güç Sistemleri
- • Güç Kaynağı: Laboratuvarın kullanılan cihazlar için kesintisiz ve güvenilir bir elektrik kaynağına ihtiyacı vardır. Elektriksel sistemler, güvenlik ve doğruluk için yüksek kaliteli ve düzenli bir şekilde tasarlanmalıdır.
- • Acil Durum Güç Kaynağı: Elektrik kesintileri durumunda laboratuvarda çalışan cihazların zarar görmesini engellemek için yedek güç kaynakları sağlanmalıdır.
5. Güvenlik ve Çalışan Koruması
- • Acil Durum Ekipmanları: Laboratuvarda, acil durumlar için ilk yardım kiti, yangın söndürme cihazları ve acil çıkışlar gibi güvenlik önlemleri bulunmalıdır.
- • Kimyasal Güvenlik: Kimyasal maddelerle çalışırken, uygun koruyucu ekipmanlar (örneğin, eldivenler, gözlükler) ve kimyasal güvenlik depolama alanları gereklidir. Ayrıca, kimyasal atıkların uygun şekilde bertaraf edilmesi sağlanmalıdır.
- • Elektrik Güvenliği: Elektriksel ekipmanların güvenli kullanımına yönelik standartlar uygulanmalıdır. Cihazların düzenli bakımları ve güvenlik testleri yapılmalıdır.
6. Temizlik ve Hijyen
- • Temizlik Standartları: Laboratuvarın temizliği, kontaminasyon risklerini azaltmak amacıyla düzenli olarak yapılmalıdır. Temizlik prosedürleri, ekipman, yüzeyler ve laboratuvar ortamı için belirlenmelidir.
- • Atık Yönetimi: Kimyasal atıkların, biyolojik atıkların ve diğer tehlikeli maddelerin uygun şekilde bertaraf edilmesi için sistemler kurulmalıdır. Bu atıkların yönetimi, çevre ve insan sağlığını korumak açısından önemlidir.
7. Ekipman Yerleşimi ve Yönetimi
- • Cihazların Yerleşimi: Cihazlar ve ekipmanlar, kullanım sıklığına ve fonksiyonlarına göre uygun şekilde yerleştirilmelidir. Ekipmanlar arasındaki mesafe, kolay erişim ve güvenli kullanım sağlanmalıdır.
- • Bakım ve Kalibrasyon: Ekipmanların düzenli bakım ve kalibrasyon programları olmalıdır. Ayrıca, bakım ve onarım işlemleri sırasında laboratuvarın genel işleyişi olumsuz etkilenmemelidir.
8. Belgelendirme ve Dokümantasyon
- • Prosedürler ve Talimatlar: Laboratuvarın çalışma süreçleri, test prosedürleri, acil durum planları ve güvenlik talimatları açıkça belgelenmelidir.
- • Kayıt ve İzleme: Laboratuvar içinde yapılan tüm işlemler için gerekli kayıtlar tutulmalı ve izlenebilirlik sağlanmalıdır. Bu, kalite kontrol ve audit süreçleri için kritik öneme sahiptir.
Sonuç
ISO 17025 laboratuvar akreditasyonu, laboratuvarların güvenilirliğini ve doğruluğunu sağlamak için belirli gereksinimleri yerine getirmesini zorunlu kılar. Laboratuvar tasarımı ve inşasında, güvenlik, işlevsellik, doğru iklim koşulları, erişilebilirlik, teknik altyapı ve temizlik gibi unsurlar öne çıkar. Laboratuvarlar, bu gereksinimleri karşılayarak verimli, güvenli ve doğru sonuçlar elde edebilirler.
2. GLP Laboratuvar Tasarımı Ve Planlaması
GLP (Good Laboratory Practice) - İyi Laboratuvar Uygulamaları, özellikle analitik kimya laboratuvarlarında uygulanan bir kalite yönetim sistemidir. GLP standardı, laboratuvarlarda yapılan testlerin güvenilirliğini, doğruluğunu ve tekrarlanabilirliğini sağlamak amacıyla belirlenen bir dizi prosedür ve yönergeyi içerir.
GLP Standardının Temel Amaçları
- •Güvenilirlik ve Doğruluk: Yapılan analizlerin doğru, güvenilir ve tekrarlanabilir olmasını sağlamak.
- •Veri İzlenebilirliği: Tüm test verilerinin doğru bir şekilde kaydedilmesi, saklanması ve gerektiğinde erişilebilir olması.
- •Standardizasyon: Test yöntemlerinin ve prosedürlerinin standart hale getirilmesi, böylece sonuçların karşılaştırılabilirliği sağlanır.
- •Denetim ve İzleme: Laboratuvar faaliyetlerinin düzenli denetim ve izlemeye tabi tutulması, böylece kalite standartlarının korunması.
GLP'nin Temel İlkeleri
- •Personel Eğitimi ve Yeterliliği: Laboratuvar personelinin, yaptıkları işin gerektirdiği bilgi ve becerilere sahip olması.
- •Prosedürler ve Talimatlar: Tüm laboratuvar işlemleri için yazılı prosedürler ve talimatlar olmalıdır.
- •Ekipman ve Test Cihazlarının Bakımı: Kullanılan ekipmanların düzenli bakımı ve kalibrasyonu yapılmalıdır.
- •Veri Kaydı ve Raporlama: Tüm test verileri doğru bir şekilde kaydedilmeli ve raporlanmalıdır.
- •İzlenebilirlik: Testlerin ve analizlerin izlenebilirliği, şeffaflık ve doğruluk için sağlanmalıdır.
GLP'nin Uygulama Alanları
İlaç Endüstrisi
Klinik öncesi ve toksikolojik testler için.
Kimya Endüstrisi
Kimyasal maddelerin güvenlik testleri ve çevresel analizler.
Çevre Analizleri
Su, hava ve toprak örneklerinin test edilmesi.
Gıda ve Kozmetik
Ürün güvenliği ve kalite kontrolleri.
GLP standardı, tüm deneylerin geçerli, tekrarlanabilir ve güvenilir sonuçlar üretmesini sağlamayı amaçlar.
3. Laboratuvar Tezgahları, Dolaplar, Raf Üniteleri
Ölçü Seçenekleri C-Tip Taşıyıcı Sistemler
Askılı Dolap Sistemi
Bu sistemde tezgâh alt dolapları ayrıca dizayn edilmiş C – Tip metal konstrüksiyona asılır. Bu şekilde dolap ile zemin arasında 180 mm yüksekliğinde bir boşluk oluşur. Bu sistemin en önemli özelliği ve kullanıcıya sağlayacağı avantaj, tezgah üzerinde kullanılacak cihaz ağırlıklarının dolaplara taşıtılmaması, gerektiğinde alt dolapların çıkarılması halinde bile tezgah işlevini görebilmesidir. Askılı dolaplar istenmesi C-Ayak içerisinde kolayca yer değiştirebileceği gibi, raylı sistem uygulanabilir.
Mobil Dolap Sistemi
Bu sistemde tezgâh alt dolapları ayrıca dizayn edilmiş C – Tip metal konstrüksiyon içerisinde zeminde hareket eder. Askılı tezgâh sistemi ile tamamen benzer olup, sadece dolaplar C-Tip ayağa asılmaz. Aynı tip dolaplara yerden 100 mm yüksekliğinde boşluk oluşturacak şekilde 4 adet rulet takılmıştır. Bu ruletlerin ön kısımda bulunan iki tanesi frenlidir ve gerektiğinde mobil dolap sabitlenebilir. Mobil dolap sistemince C-Tip ayağın iç arka kısmı panel ile kapatılır.
Bazalı Dolap Sistemi
Bu sistemde ayrıca bir taşıyıcı ayak kullanılmaz. Tezgah alt dolapları direk taşıyıcı vazifesi görür. Askılı ve Mobil sistemde kullanılan aynı tip dolapların alt kısmına özel dizayn edilmiş bir baza ve 4 adet ayak monte edilmiştir. Baza ve Ayakların monte edilmesi ile yerden 100 mm yükseklikte bir boşluk oluşur. Taşıyıcı karkasın olmamasından dolayı servis kanalları zemin içerisinde bir kanal içinden veya dolap arkasından duvar içerisinden geçirilebilir.
4. ISO 14175 Standartlarına Uygun Çeker Ocaklar Ve Draft Chamber Üniteleri
Çeker Ocaklar Egzoz Tahliye sisteminin en önemli parçası ve en fonksisyonel olanıdır. Tamamen komplike ve kapalı bir sistem olup, TS EN 14175 kalite Standartlarına göre üretilmiş ve sertifikalandırılmıştır. İçerisinde yapılacak deney ve testlerde açığa çıkacak yoğun ısı, koku ve asit buharlarını emniyetli ve standartların öngördüğü kriterlerde laboratuar ortamına yayılmadan tahliye eder. Yapılacak testlerde kullanılacak Gaz, Su ve Elektrik sistemleri de yapısal olarak kendi üzerindedir. Servislerde, Ön camda, Alt dolaplarda, çalışma Tezgah Yüzeyinde ve Ventilasyon sistemlerinde kullanım özelliklerine göre değişik alternatifler kullanılabilir.
Standart Ölçüleri
Her modelin kendi içerisinde 4 tipte üretimi yapılmaktadır. Tüm çeker ocakların asıl görevi, içerisinde yapılan testlerde açığa çıkan asit buharlarını, emniyetli bir şekilde tahliye etmektir.
Çeker Ocak Tipleri
Standart Çeker Ocaklar
TS EN 14175 kalite Standartlarına göre üretilmiş ve sertifikalandırılmış, genellikle Kimya, Fizik ve Biyoloji Laboratuvarlarında kullanılan Çeker ocaklardır. Farklı ölçülerde dizayn edilmiş olup Fiziksel, Mekanik ve Elektriksel özellikleri ile işlevleri aşağıda detaylı olarak açıklanmıştır.
Perchloric Asit Çeker Ocaklar
Cihazın gövde bloğu, yan panelleri, ön panelleri, arka paneli, gaz tahliye paneli, aydınlatma paneli, servis kolonları, Çalışma Tablası, Evyesi ve mobil alt dolapları tamamen 316 AISI Cr/Ni Paslanmaz Çelikten üretilmiştir. Yıkama tertibatı mevcuttur.
Walk-in Çeker Ocaklar
İçerisinde kullanılacak cihazların fiziksel ölçüleri büyük olduğundan Çalışma tablası ve ön orta paneli yoktur. Kullanılacak cihaz, çeker ocağın içerisinde direk yere konur. Ön cam tamamen açılacak tarzda dizayn edilmiştir.
Radyofarmasötik Çeker Ocaklar
Radyoaktif malzemeler kullanılarak işlem yapılan Nükleer Tıp laboratuvarlarıdır. Tüm gövde bloğu ve ön paneller çift cidarlı, ara boşluklara kurşun zırh giydirilmiştir. Göğüs zırhı ve 4 adet Mo99 / Tc99m jeneratörü tezgahı mevcuttur.
Fiziksel Özellikler
Cihazın gövde bloğu, yan panelleri, ön panelleri, arka paneli, gaz tahliye paneli aydınlatma paneli, servis kolonları ve mobil alt dolapları tamamen ve muhtelif kalınlıklardaki Galvaniz sacdan üretilmiş olup, tüm yüzeyleri asit ortamına karşı yüksek derecede dayanımı olan 60 mikron kalınlığında anti asit Epoxy boya ile boyanarak 200 derecede fırınlanmıştır.
Yan paneller cihazın taşıyıcı kısmını oluşturacak ve ön camın yukarı aşağı hareketini sağlayan ağırlık sistemini muhafaza edecek tarzda dizayn edilmiştir. Yine yan panellerin yere temas eden kısımlarında gerek cihazın denge ayarının yapılması ve gerekse korozyona karşı koruma amaçlı sert PVC den üretilmiş vidalı ayaklar vardır.
Cihazın arka paneli, gaz ve su nozullarının monte edilebileceği şekilde imal edilmiştir. Arka panelin iç kısmında ayrıca ağır gazların tahliyesini kolaylaştıran ikinci bir hava paneli mevcuttur.
Cihazın üst kısmında, iki yan panelini üst kısımdan birleştiren üst ön paneli vardır. Bu panelle sistemin üst bölümünde bir hazne oluşturulmuştur. Bu haznesinde, Aydınlatma armatürünün monte edilebileceği Aydınlatma paneli vardır. Aydınlatma panelinin alt kısmında, Armatür ile iç haznedeki gazların direk temas etmemesi için ayrıca Tamperli ve kumlandırılmış camdan koruyucusu mevcuttur. İçeride açığa çıkacak gazları tahliye boruları ile buluşturacak 200 mm çapında tahliye borusu bağlantı ağzı da yine bu panelle birlikte yekpare olarak dizayn edilmiştir.
Üst hazne ayrıca, Alarm sistemi ve Opsiyonel olarak yapılabilecek Otomatik Cam Kontrol sistemlerinin merkezi ünitelerini de muhafaza edecek şekilde dizayn edilmiştir.
Çalışma yüzeyinin bağlanacağı kısım, tabla ile birlikte yerden 900 mm yükseklikte olacak şekilde tasarlanmıştır. Bazı özel tasarımlarda bu yükseklik 750 ve 600 mm olarak yapılabilir. Bu durumda alt dolap yüksekliği düşer, İç çalışma haznesi yüksekliği ile cam açılma mesafesi artar.
Tezgâh yüzeyinin alt kısmında, iki yan paneli birleştiren Orta servis paneli vardır. Bu panel, Ana sigorta kutusu, fan sistemine kumanda eden dijital Inverter ve gaz basınç düşürücü regülâtörlerin monte edileceği şekilde dizayn dilmiştir.
Cihazın iki yan panelinin ön kısmında iki adet dikey servis kolonu vardır. Servis kolonlarının bir tanesi elektrik hatları ve armatürleri, diğer bir tanesi ise gaz hatları ve iç kısımdaki nozullara kumanda eden dış kontrol vanalarının emniyetli bir şeklide monte edilebileceği tarzda dizayn edilmiştir.
Mekanik Özellikler
Çeker ocakların Mekanik Özellikleri, kullanılacak Tezgah Yüzeyleri, Evye ve Su sistemleri, Gaz Sistemleri ve Ön Cam sistemi olarak tanımlanabilir.
Tezgah Yüzeyleri
Tezgah Yüzeyleri alternatifleri tıpkı Laboratuvar tezgahlarında olduğu gibi çeşitlilik arz eder fakat kullanılacağı alan itibarı ile en çok asit ve kimyasallara maruz kalacağı için Standart Olarak normal kalınlığı 26 mm, su tutucuları ile beraber yekpare 33 mm kalınlıkta DIN EN 12916 Standartlarında Stoneware (İthal Endüstriyel Seramik) tezgah yüzeyini tercih etmekteyiz. Bunun Yanı sıra Tercihen Epoxy Resin veya Trespa Top Lab Plus tezgah yüzeyleri de kullanılabilir.
Evye ve Su Sistemleri
Stoneware ve Epoxy Resin Yüzeylerde kullanılan Cup Sink'lerde yine aynı materyaldendir. Trespa Yüzeyde ise Polypropy-len Cup Sink kullanılır. Çeker ocaklarda genellikle Soğuk Su kullanılmakla beraber bazı durumlarda sıcak Soğuk Mix tipi musluklarda kullanılmaktadır. Bu durumda Tezgah yüzeyine bağlı evye ebadı da büyümektedir. Opsiyonel olarak Demineralize su muslukları da kullanılabilir.
Gaz Sistemleri
Çeker ocakta Standart olarak Bir adet Yanıcı gaz musluğu kullanılır. Bu genellikle LPG olabileceği gibi bazı durumlarda Natürel Gaz da olabilir. Bunun dışında İsteğe bağlı olarak Asetilen, Propan, Bütan vb. tip gazlar opsiyonel olarak ilave edilebilir. Yapılacak deney ve testlerde kullanılacak bazı yanıcı gazlarda Basınç Düşürücü Regülatörler de kullanılması gerekebilir. Tesisatlarda kullanılacak gazların özelliklerine göre Bakır veya Paslanmaz çelik borulama ve bağlantı elemanı kullanılır.
Ön Cam Sistemi
Ön Cam Sistemi, Çeker ocağın ön kısmında bulunan ve mekanik olarak yukarı aşağı hareket edebilen Emniyetli Cam Sistemidir. Kullanılacak Laboratuvarın Özelliğine göre Lamine veya Tamperli olarak tercih edilebilir.
Lamine cam iki ayrı camın ortasına şeffaf film tabakası konularak yapılmış, patlama ve darbelere karşı dayanıklı cam sistemidir. Olası kırılmalarda parçalanmaz ve kullanıcılar için tehlike oluşturmaz. Tamperli cam ise Yüksek ısıya dayanıklı camdır. Toplam kalınlıkları 6 mm dir.
Standart çeker ocaklarda camın yukarı aşağı hareketi elle ve manüel olarak yapılır. Çeker ocakların yan bloklarına monte edilmiş, makara ve halatlarla çalışan ağırlık sistemi ile camın ağırlığı eşittir. Elinizle uygulayacağınız az bir güç ile kolayca yukarı/aşağı hareket eder.
Opsiyonel olarak Otomatik Cam Kontrol sistemi yapılabilir. Bu durumda cam manüel olarak çalışabileceği gibi, el ve ayak butonları ile otomatik açılıp kapanabilir. Tamamen elektronik bir devre ile çalışan sistemde, çeker ocakla işiniz olmadığı zamanlarda cam otomatik olarak kapanır. Kapanma anında eliniz veya herhangi bir cisim direk camın önüne geldiğinde otomatik olarak durur ve tekrar yukarı hareket eder.
Ön cam, Çeker Ocağımızın hava tahliye performansı ile direk alakalıdır. Yapılacak performans testleri bu camın durumuna göre yapılmaktadır. Çeker Ocağımızın camı çalışma anında kapalı olmalıdır. Cam kapalı olduğu durumda dahi alt kısmında hava sirkülasyonunu sağlayacak yeterli açıklık mevcuttur.
Hava Hızı Performans Testi yapılırken cam 50 cm açıklıkta tutulur. Bu mesafede ocağımızın hava hızı minimum 300 maksimumda ise 500 m/s olmalıdır. Bunun için uygun Vantilatör seçilmeli ve Egzoz Borulaması yapılmalıdır. Vantilatörün kapasitesi minimum 1200 m3/h olmalıdır.
Air Flow Alarm ve VAV Kontrol Sistemi
TS EN 14175 Kalite Standardının istemiş olduğu Hava Akış Hızı Test prosedürünün gerçekleştirilmesinde kullanılan en önemli unsurdur. Çünkü bu testin en önemli kısmı, sistemden hangi veriyi almamız gerektiğini programlayabilmek, programladığımız verileri de görsel ve duyusal olarak cihaz üzerinde izlenebilir kılmaktır.
Air Flow Alarm ve VAV Kontrol ünitesi tamamen elektronik bir devreye sahip Merkezi ünite ve Ön kontrol panelinden oluşur. Hava Akış Hızı verilerini ise Cihazımızın üst kısmında bulunan Egzoz borusu çıkışından alır. Alınan verileri merkezi üniteden geçirdikten sonra ön kontrol panelinde, normal durumlarda görsel, anormal durumlarda ise hem görsel ve hem de sesli olarak ikaz eder.
Sistemin cihaza montajı tamamlandıktan sonra, Ön Panelde bulunan Servis girişinden minimum ve maksimum hava akış değerleri girilir ve programlanır. Bu değerler 50 cm cam açıklığında 300 ile 500 m/s arasında olmalıdır. Bazı özel durumlarda veri değerleri düşürülüp yükseltilebilir.
YEŞİL - Normal Çalışma
Cihaz normal şartlarda ve tam performansta çalışıyor
TURUNCU - Yüksek Hız
Hava akış hızı 500 m/s üzerinde, gereksiz yüksek tahliye
KIRMIZI - Tehlike
Hava akış hızı 300 m/s altında veya fan çalışmıyor + Sesli uyarı
Fan Kontrol Sistemi (Inverter)
Cihazımızın öncelikli işlevi, içerisinde oluşan asit vb buharları emniyetli bir şekilde tahliye etmesidir. Dolayısı ile cihazımızın performansı ayrıca kullanılması gereken Vantilatörlerle direk alakalıdır. Çeker Ocaklarımızda kullanım özelliklerine göre değişik tipte vantilatörler kullanılabilir. Ama genellikle kullandığımız Trifaze motorlu Salyangoz tip Vantilatörlerdir.
Trifaze motorlarda fanın hızını normal potansiyometrelerle ayarlamak mümkün olmadığından bu işlem Dijital bir Inverter ile yapılır. Inverter hem monofaze elektriğimizi Trifazeye çevirir ve hem de vantilatörümüzün devir hızını Hz cinsinden ayarlamamıza olanak sağlar.
Bu şekilde elde etmemiz gereken ve Air Flow Alarm ve VAV Kontrol ünitesinde programladığımız normal Hava Akış hızı değerlerini ayarlayabiliriz. Maksimum hızımız 50 Hz dir. Cihazın üzerindeki yukarı ve aşağı butonlar vasıtası ile hızımızı ayarlayabiliriz. Gerekli durumlarda Yine Cihazın üzerinde bulunan Yeşil butonla vantilatörümüzü açıp, kırmızı butonla kapatabiliriz.
Elektriksel Özellikler
Gerek cihazımızın çalışmasını sağlayan ve gerekse yapılacak test ve deneylerde kullanılan Elektrik armatürleri sistemin Elektriksel özelliklerini oluşturur. Aşağıdaki kısımlardan oluşur:
Ana Enerji Kablosu: Tüm sistemi besleyecek Şebeke Elektriği Kablosudur. Laboratuvarda Cihazımızı konuşlandıracağımız yere kullanıcılar tarafından bir adet 5 x 4 (L1+L2+L3+N+PE) kablo çekilmelidir. 3 Fazdan bir tanesi Fan Kontrol ünitesinde, bir tanesi Elektrik prizlerinde ve diğer bir tanesi de Aydınlatma armatürü ile diğer elektrik gerektiren sistemlerde kullanılır.
Ana kablonun dışında, Cihazımızın olduğu kısımdan, Trifaze vantilatörümüzün konuşlandırılacağı yere kadar ayrıca 4 x 2,5 (L1+L2+L3+PE) Fan Start Kablosu çekilmelidir.
Sigorta kutumuz IP 55 normlarındadır ve içerisinde 3 x 32 A Ana sigorta ile toplamda 4 adet 1 x 16 A yarı otomatik sigorta bulunur.
Cihazımızın her iki yan kısmında birer adet IP 55 normlarında ikili Topraklı Priz vardır.
Gün Işığı Aydınlatma Armatürümüz IP 65 normlarındadır.
Çeker Ocak Alt Dolapları
Çeker Ocaklarımızın alt kısmında bulunan ve günlük işlemlerimizde kullanılan çeşitli kimyasal malzemeleri depolamak için tasarlanmış dolaplardır. Çeker ocaklarımızın genişlik ölçüsüne göre Alt dolap ölçüleri de farklıdır. Kullanım özelliklerine göre iki tip Çeker ocak Alt dolabımız vardır:
Standart Mobil Alt Dolaplar
Komple Galvaniz sacdan üretilmiş olup, tüm yüzeyleri asit ortamına karşı yüksek derecede dayanımı olan 60 mikron kalınlığında anti asit Epoxy boya ile boyanarak 200 derecede fırınlanmıştır. Kapaklar Çift cidarlıdır ve iç kısımda bir adet ayarlanabilir rafı vardır. Dolaplarımızın alt kısmında bulunan ruletler sayesinde mobil hareket edebilir, gerektiğinde haznesinden çıkarılıp arka kısımdaki tesisatlara müdahale edilebilir.
Ventilasyonlu Alt Dolaplar
Komple Galvaniz sacdan üretilmiş ve anti asit epoxy boya ile boyanarak fırınlanmıştır. Ventilasyonlu tip dolaplar çift cidarlıdır ve iki panel arasında hava akımı oluşturacak boşluk vardır. Dolabın baza kısmı ile alt panelinde hava emiş menfezleri ile içerideki hava emişi sağlanır. Arka panelden ise, çeker ocağın Egzoz tahliye borusuna kanal sistemi ile bağlantısını sağlayacak tahliye çıkışı vardır. Özellikle kimyasal malzemelerin depolanmasında kullanılır. Ventilasyonlu alt dolaplar ve buna bağlı arka tahliye kanalı opsiyoneldir.
Özel Çeker Ocak Tipleri - Detaylı Bilgi
Perchloric Asit Çeker Ocaklar
Bu çeker ocaklarında işlevi ile tip ölçüleri Standart Çeker Ocaklar ile aynıdır fakat, Cihazın gövde bloğu, yan panelleri, ön panelleri, arka paneli, gaz tahliye paneli aydınlatma paneli, servis kolonları, Çalışma Tablası, Evyesi ve mobil alt dolapları tamamen ve muhtelif kalınlıklardaki 316 AISI Cr/Ni Paslanmaz Çelikten üretilmiştir.
Bildiğimiz gibi Perchloric Asit kimyasal özelliği gereği kullanıldığı alanlarda deformasyonlara neden olabilmektedir. Bu nedenledir ki cihazda ve egzoz tahliye sistemde kullanılan malzemeler azami derecede dayanıklı olmak zorundadır.
Bununla birlikte açığa çıkan asit buharının Ventilasyon sistemine zarar vermemesi için Çeker Ocağımızın çalışma alanının üst arka kısmında bir yıkama tertibatı vardır. Tahliye edilecek kirli hava içerisindeki asit buharı, daha tahliye ağzına gelmeden bu yıkama ünitesi ile asitlerden arındırılır ve temiz hava Ventilasyon sistemine gönderilir.
İç arka panelimiz; yıkama sisteminden aşağı doğru fışkıran suları iç haznede kullandığımız cihazlara zarar vermeden tahliye evyesine gönderecek şekilde dizayn edilmiştir.
Walk-in Çeker Ocaklar
Bu çeker ocaklarında işlevi ile tip ölçüleri Standart Çeker Ocaklar ile aynıdır fakat, içerisinde kullanılacak cihazların fiziksel ölçüleri büyük olduğundan Çalışma tablası ve ön orta paneli yoktur. Kullanılacak cihaz, çeker ocağımızın içerisinde direk yere konur. Ön cam tamamen açılacak tarzda dizayn edilmiştir. Elektrik armatürleri cihazımızın üst panelinde konuşlandırılmıştır. Su ve gaz armatürleri ise direk iç arka panele ve bazı durumlarda yan panellere monte edilebilmektedir.
Radyofarmasötik Çeker Ocaklar
Radyofarmasötik Çeker Ocakların kullanım alanı, Radyoaktif malzemeler kullanılarak işlem yapılan Nükleer Tıp laboratuvarlarıdır. Bazı kullanım özellikleri diğer çeker ocaklarla benzerlik gösterse de gerek fiziksel yapısı ve gerekse kullanım özellikleri çok farklıdır.
Cihazda çalışacak personelin Radyoaktif ışınlardan etkilenmemesi için tüm gövde bloğu ve ön paneller çift cidarlı olarak üretilmiş, ara boşluklara da kurşun zırh giydirilmiştir. Göz ve göğüs temasını önlemek içinde yine ön camın olduğu açıklıkta sağa sola kayabilen, kurşun eşdeğerinde göğüs zırhı vardır.
Fiziksel ve işlevsel ekipmanları:
- Sağ, sol ve önde 1100 mm'ye kadar 20 mm kalınlığında kurşun zırh
- Opsiyonel alt ve arka zırhlar
- 4 adet Mo99 / Tc99m jeneratörü tezgahın altında saklayan ve kullanılacağı zaman tezgah yüzeyine yükselten zırhlı kasa
- Doz Kalibratörü kuyusu için zırhlı bölme
- 2,1 mm kurşun eşdeğeri kayan göğüs zırhı
- Ağır PET ekipmanlarını taşıyabilen kuvvetli konstrüksiyon
- 316 AISI Paslanmaz tezgah
- 6 mm kalınlığında Lamine ön cam
- Vantilatör hız kontrol anahtarı
Tip ölçüleri 1500 x 700 x 2400 h mm dir. İsteğe bağlı olarak fiziksel ölçülerde değişiklik yapılabilir. Cihazda ve egzoz tahliye sistemde kullanılan malzemeler Radyoaktif atıklara karşı azami derecede dayanıklı olmak zorundadır.
5. Lokal Emiş Üniteleri
Lokal Emiciler Duman Toplama Sistemleri
Lokal Emiş Sistemleri (Extraction Arm) Lokal Emiş Sistemi diye adlandırdığımız sistem, tezgah üzerinde sağa /sola, ileri /geri, yukarı / aşağı hareket edebilen, 3 kollu akrobat tip egzoz tahliye sistemidir. Polypropylen ve Alüminyum malzemeden üretilmiş olup, kullanım özelliklerine göre boru çapları 50 /75 /100 mm olabilir. Ağız huni çapı 300 mm dir. Kendi üzerinde bulunan volüm damperi ile hava emiş hızı ve miktarı ayarlanabilir.
Kol boyları Üzerinde kullanılacağı Tezgah ve ekipmanın fiziksel özelliklerine göre değişir. Genellikle Kenar tezgahların üzerine ve Duvara asılı olarak monte edilebileceği gibi, Orta tezgahlarda da özel askı sistemi ile kullanılabilir. Genellikle Gaz Kromatografi (GC) cihazlarının üzerine monte edilirler. Lokal Emicilerin Egzoz tahliyesi için gerekecek boru lamalar ise üst kısımda bulunan tahliye çıkış ağzına bağlanır ve Vantilatörlerle irtibatlandırılır. Egzoz sistemindeki Vantilatöre kumanda edecek Fan Kontrol anahtarı ise bağlı olduğu tezgahtaki Enerji paneline veya duvara monte edilebilen ve Tek devirde çalışan termik sistemdir.
Teknik Özellikler
6. Laminar Flow Kabinler
Steril Kabin
Steril kabin tam koruma özelliğine sahip ClassI Tip dir. Cihaz 1 adet HEPA 1 adet süzgeç fitlere içermektedir. Cihazda kontaminasyonriski olan hava kanalları negatif basınç altında bırakılmış böylece çalışma alanına giden havaya partikül karışması önlenmiştir. Steril kabin mikro işlemci kontrollüdür. Kontrol paneli dijital ve LCD göstergelidir. Kontrol panelinde; hava akış hızı, cihazın toplam çalışma süresini ve o andaki çalışma süresini gösteren zaman sayacı, HEPA filtre ömrü, ön cam, UV lamba, UV lambanın toplam çalışma süresi/ömrü, UV lamba geri sayım zamanlaması, çalışma alanına verilen partikülsüz havanın akış hızı,… gibi parametreler ayarlanabilmekte ve LCD ekrandan takip edilebilmektedir.
Steril kabin düşük hız, normal akış ve yüksek hız olmak üzere 3 kademeli hava akış hızı sistemine ve enerji tasarrufu sağlayan "standby" çalışma pozisyonuna sahiptir. Her üç akış ayrı sinyal lambaları (ledler) vardır ve hava akış hızı değerlerini kontrol panelinin LCD ekranından takip etmek mümkündür, hava hız göstergesi elektronik rakamsaldır. Cihazda hava akımının sabit hızda sirkülasyonu için otomatik hız kompanzasyon sistemi vardır. Steril kabin ön camı temperli sertleştirilmiş güvenlik camından mamuldür, dikey açılır kapanır özelliğe sahiptir, elektronik motorize olup istenilen seviyede ayarlanabilmektedir. Ön cam açıklığı güvenli çalışma seviyesinin üstüne çıktığında devreye giren sesli ve ışıklı alarm sistemi vardır. Cihazın, içerisindeki havanın temizlenerek devir daimini sağlayan ve sessiz çalışma özelliğine sahip fan motoru vardır.
Bu sistem cihaz içinde vertical(dikey) hava akışı sağlamaktadır. Cihazın sterilizasyon için mobil UV lambası vardır. UV lamba hava akımını engellemeyecek şekilde yerleştirilmiştir. Ön cam açık iken UV lamba devreye girmemekte, UV lamba açık iken ön cam açılmak istendiğinde operatörü korumak amacıyla otomatik olarak kapanmaktadır. UV lamba istenirse 199 dk. arasında ayarlanabilmekte ve geri sayım ekrandan izlenebilmektedir. Cihazda filtre değişimi de dahil olmak üzere tüm servis işlemleri ön bölümden kolaylıkla yapılabilmektedir.
7. Atmosferik Kontrollü Odalar
Atmosferik kontrollü odalar, belirli bir çevresel ortamın, özellikle sıcaklık, nem, basınç ve hava kalitesi gibi parametrelerin hassas bir şekilde kontrol edildiği odalardır. Bu tür odalar, özellikle GLP (Good Laboratory Practice) ve GMP (Good Manufacturing Practice) standartlarına uygun laboratuvar ve üretim süreçlerinde kritik rol oynar.
Bu odalar, analitik kimya, ilaç üretimi, gıda testi, kozmetik üretimi ve diğer hassas analiz ve üretim süreçlerinde kullanılan numunelerin güvenliğini ve doğruluğunu sağlamak amacıyla tasarlanır. Atmosferik kontrollü odalar, dış çevresel faktörlerden bağımsız olarak belirli koşullarda işlem yapılmasını sağlar.
GLP VE GMP STANDARTLARINA UYGUN ATMOSFERİK KONTROLLÜ ODALAR
GLP ve GMP standartları, özellikle testlerin doğruluğunu, güvenilirliğini ve ürünlerin kalite standartlarını sağlamak için çok önemli olan çevresel koşulları belirler. Bu odaların tasarımı, operasyonel yönetimi ve bakımı, bu standartları karşılamak için dikkatlice yapılmalıdır.
ANA ÖZELLİKLER VE GEREKSİNİMLER
1. Sıcaklık Kontrolü
Sıcaklık aralığı: İlgili testler veya üretim süreçleri için belirli bir sıcaklık aralığı sağlanmalıdır (örneğin 15–25°C gibi).
Sıcaklık hassasiyeti: Sıcaklık kontrolünün çok hassas olması gerekir. Genellikle ± 1°C veya daha düşük toleranslar hedeflenir.
Sürekli İzleme: Sıcaklık düzenli olarak izlenmeli ve kaydedilmelidir. Ayrıca, alarm sistemleri ile belirlenen sınırlar dışına çıkıldığında uyarılar alınmalıdır.
2. Nem Kontrolü
Nem aralığı: Çoğu test ve üretim işlemi için belirli bir nem aralığı gereklidir (örneğin %40–60 RH – bağıl nem).
Nem stabilitesi: Nem düzeyi, sabit ve sürekli olarak izlenmelidir. Düşük veya yüksek nem, numune kalitesini bozabilir ve sonuçları etkileyebilir.
Nem takibi: Bu parametre de sürekli kaydedilmeli ve kontrol edilmelidir.
3. Basınç Kontrolü
Pozitif ve Negatif Basınç: Laboratuvar veya üretim odasında basınç kontrolü gerekebilir. Örneğin, pozitif basınç temiz odalarda (clean rooms) istenen bir durumdur ve dış hava veya kirleticilerin içeri girmesini engeller.
Basınç farkı: Oda içinde belirli bir basınç farkı oluşturulabilir, böylece odanın dış çevreden etkilenmesi minimuma indirilir.
4. Temiz Hava ve Hava Kalitesi
Filtrasyon sistemleri: Hava kalitesini korumak için HEPA (High Efficiency Particulate Air) filtreleri gibi ileri düzey filtreleme sistemleri kullanılmalıdır.
Hava akışı: Oda içinde düzenli ve yönlendirilmiş hava akışı sağlanmalıdır. Bu, kirli hava veya partiküllerin odada birikmesini engeller.
Kontrollü hava değişim hızı: Odanın içindeki hava, belirli aralıklarla yenilenmeli ve kirli hava dışarı atılmalıdır.
5. Aydınlatma
Düşük ısıda ışıklandırma: Aydınlatma, fazla ısınma yaratmadan odanın içinde yeterli ışık sağlamak için özel olarak seçilmelidir.
Işık kontrolü: Işık seviyeleri, laboratuvarın gereksinimlerine uygun olarak kontrol edilmeli ve uygun yoğunlukta olmalıdır.
6. Güvenlik ve İzleme Sistemleri
Otomatik alarm sistemleri: Sıcaklık, nem, basınç gibi parametrelerin belirlenen sınırlar dışında kaldığında uyarı verecek alarm sistemleri kurulmalıdır.
Uzaktan izleme: Odanın çevresel parametreleri, genellikle uzaktan izlenebilir ve kaydedilebilir. Bu, özellikle GLP ve GMP uyumluluğu için önemlidir.
Kayıt ve belgeleme: Oda koşullarına ilişkin veriler düzenli olarak kaydedilmeli ve gerektiğinde denetim için saklanmalıdır.
7. Temizlik ve Hijyen
Düzenli temizlik: Odanın temiz tutulması, kirleticilerin ve kontaminantların ürünlere veya testlere etkisini engellemek için çok önemlidir.
Kimyasal ve biyolojik temizlik prosedürleri: Oda içinde kullanılan malzemelere göre uygun temizlik prosedürleri ve dezenfeksiyon yöntemleri belirlenmelidir.
GLP VE GMP STANDARTLARINA GÖRE ODA DÜZENİ
Oda Yapısı: Odanın duvarları, zeminleri ve tavanları, hijyenik ve temiz tutulabilir malzemelerden yapılmalıdır. Ayrıca, odaların duvarları düzgün ve pürüzsüz olmalı, böylece kir birikimi önlenebilir.
Ekipman Yerleşimi: Ekipman ve araçlar, çalışanlar için ergonomik ve işlevsel olacak şekilde düzenlenmelidir.
Acil Durum Ekipmanları: Yangın söndürücüler, acil çıkışlar ve ilk yardım ekipmanları gibi güvenlik önlemleri de odalarda yer almalıdır.
SONUÇ
GLP ve GMP standartlarına uygun atmosferik kontrollü odalar, yüksek doğruluk ve güvenilirlik gerektiren testlerin ve üretim süreçlerinin yapılabilmesi için gereklidir.
Bu odalar, çevresel parametrelerin sıkı bir şekilde izlenmesi ve kontrol edilmesi gereken ortamlar olup, sıcaklık, nem, basınç ve hava kalitesi gibi faktörlerin sürekli izlenmesi sağlanmalıdır.
Ayrıca, bu odaların temizlik, güvenlik ve izlenebilirlik açısından yüksek standartlara sahip olması gerekir. Bu koşullar sağlandığında, laboratuvar ve üretim süreçlerinde doğru ve güvenilir sonuçlar elde edilir.
8. Temiz Odalar (Sınıf 1000, Sınıf 10.000, Sınıf 100.000)
NANO-CLEAN serisi Temiz Oda Panelleri, elektronik, yarı iletken teknolojisi ve bioteknolojik tesislerin ihtiyaç duyduğu esneklik, sızdırmazlık ve yüksek basınç dayanımı gibi özellikleri bünyesinde barındıran panel serisidir.
Teknik Özellikler
- • Toplam kalınlık: 50 mm
- • Standard genişlik: 1180 mm
- • Yükseklik: 3000 mm'ye kadar (Birden fazla sıra ile istenen yükseklikte)
Yüzeyler
- • 0.60 – 0.80 mm Prepainted sac
- • 0.60 – 0.80 mm 304 paslanmaz çelik
- • 0.60 – 0.80 mm 316 paslanmaz çelik
Camlar
- • 2*(3+3) mm lamine cam
- • 2*6 mm temperli cam
Yalıtım
- • Kaya yünü
- • 60 dk. yangın dayanımlı P.I.R Fire-Safe Polyisosiyanurat
Opsiyonel İlaveler
- • Zemin hatalarından etkilenmemesi için 1 metrede 15 mm'ye kadar ayar imkanı
- • Kolay sökülebilirlik için detachable profil ilavesi
- • Kablo ve boru geçişleri için özel utility kanalı
Sınıflandırma
Sınıf 1000
ISO 6 - Yüksek hassasiyet
Sınıf 10.000
ISO 7 - Orta hassasiyet
Sınıf 100.000
ISO 8 - Genel üretim
9. Passbox Sistemleri
Pass Box üniteleri kritik öneme sahip temiz oda ortamına malzeme alışverişlerinde kullanılmaktadır. Elektro-magnetik interlock sistemli, HEPA filtrasyonlu, kolay temizlenebilir cam malzemeden yapılmış kapı sistemi, iç ve dış yüzeylerde yuvarlatılmış köşeler, UV dezenfeksiyon sistemi, iç ortamı pozitif veya nötr olarak ayarlamak için hava kontrol sistemi mevcuttur.
Metisafe® tarafından cihaz gibi tasarlanarak geliştirilen Pass Box modülleri mevcut yapılarda rekonstrüksiyon gerektirmeden kurulabilecek şekilde standart ürün olarak üretilmektedir.
10. Air Lock Sistemleri
Air lock sistemleri, atmosferik kontrollü odalar ve temiz odalar (clean rooms) gibi özel ortamlarda hava geçişlerini kontrol etmek ve dış ortamdan gelen kirleticilerin içeri girmesini engellemek için kullanılan kritik altyapı elemanlarıdır. GLP ve GMP gibi standartlara uygun laboratuvar ve üretim alanlarında, air lock sistemleri, güvenlik ve hijyen için önemli bir rol oynar.
AİR LOCK SİSTEMLERİNİN AMAÇLARI
AİR LOCK SİSTEMİNİN TASARIMI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ
Bir air lock sistemi, genellikle iki oda arasında geçişi kontrol eden ve genellikle birden fazla kapı bulunan bir alandır. Bu sistem, personelin veya malzemelerin bir alandan diğerine geçişini sağlarken, her iki odanın hava koşullarını korumak için aşağıdaki temel unsurlara dayanır:
1. Çift Kapı Sistemi (Two-door system)
Çift kapı sistemi, air lock alanında en yaygın kullanılan yapıdır. İki kapı, aynı anda açılmasına izin verilmez, böylece dışarıdan içeriye veya içeriden dışarıya hava sızıntısı engellenir.
- • Kapıların ardışık açılması: Bir kapı açıldığında diğeri kapanır. Bu sayede içerideki havanın dışarı çıkması ve dışarıdaki havanın içeri girmesi engellenir.
- • Kapı Kilitleme Mekanizmaları: Çift kapı sistemi, içerideki hava koşullarının korunabilmesi için her iki kapıyı da ardışık bir şekilde açmaya olanak tanır. Kapıların açılması birbirine bağlıdır (biri açıldığında diğeri kapanır).
2. Pozitif Basınç
Pozitif basınç, genellikle temiz odalar ve yüksek hassasiyet gerektiren ortamlar için tercih edilir. Air lock odası, dışarıya kıyasla pozitif basınçta tutulur.
- • Bu sayede, dış ortamdan gelen kirli hava, air lock'tan geçerken odadan dışarıya doğru itilir. Böylece, kirletici maddelerin içeri girmesi engellenmiş olur.
- • Basınç monitörleri ve denetleyiciler kullanılarak, sürekli olarak pozitif basınç sağlanması sağlanır.
3. Hava Akışı ve Filtrasyon
Hava Akışı:
Air lock içinde hava akışının yönü, dış ortamdan içeriye kirli havanın girmemesi için dikkatlice düzenlenir. Hava akışının, temiz odanın daha temiz kalan kısmına doğru yönlendirilmesi sağlanır.
Filtreleme Sistemi:
Air lock alanı, HEPA (High Efficiency Particulate Air) veya ULPA (Ultra-Low Penetration Air) gibi yüksek verimli hava filtreleri ile donatılmalıdır. Bu filtreler, partiküllerin, mikroorganizmaların ve diğer kirleticilerin dışarıda kalmasını sağlar.
4. Aydınlatma ve İzleme
Temiz Aydınlatma:
Air lock içinde, dışarıdaki kirleticilerin içeri girmesini engellemek amacıyla ışıklandırma düzgün ve toz tutmayan özellikte olmalıdır.
Hava Kalitesi İzleme:
Air lock odasındaki hava kalitesi, partikül izleme cihazları ve basınç sensörleri ile izlenebilir. Bu cihazlar, sistemin düzgün çalışıp çalışmadığını sürekli olarak kontrol eder.
5. Malzeme ve Personel Geçişi
Malzeme Geçişi:
Malzeme geçişi için, özel material pass-through sistemleri veya konveyör sistemleri kullanılabilir. Bu sistemler, dışarıdaki kirleticilerin içeriye girmesini engellerken malzemelerin güvenli bir şekilde taşınmasına olanak sağlar.
Personel Geçişi:
Personel, air lock aracılığıyla kıyafet değiştirme, el yıkama veya dezenfeksiyon yaparak temiz alana geçiş yapabilir. Bu geçişler, genellikle dezenfeksiyon veya sterilizasyon odaklıdır.
6. Güvenlik ve Acil Durum Protokolleri
Acil Durum Durumları:
Air lock sistemi, acil durumlar için tasarlanmalı ve otomatik sistemlerle müdahale edilebilir olmalıdır. Örneğin, bir basınç düşüşü durumunda otomatik alarm sistemleri devreye girebilir.
Acil Durum Tesisatları:
Acil durum ekipmanlarının ve prosedürlerinin, personelin air lock alanında düzgün bir şekilde geçiş yapabilmesi için kolay erişilebilir olması gereklidir.
7. Sistem Bileşenleri
Kapı Kontrol Sistemleri:
Elektrikli, manyetik veya basınca duyarlı kapı sistemleri kullanılabilir. Bu sistemler, her iki kapı arasında ardışık geçiş sağlar ve ortam koşullarının korunmasına yardımcı olur.
Aydınlatma ve Sesli İkaz Sistemleri:
Air lock alanındaki kapılar açıldığında, çevreye herhangi bir hava değişikliği etkisi olup olmadığına dair sesli veya görsel ikazlar olabilir.
SONUÇ
Air lock sistemleri, atmosferik kontrollü alanlarda, özellikle GLP ve GMP standartlarına uygun olarak çalışırken temizliği, hijyenik koşulları ve güvenliği sağlamak için kritik bir rol oynar. Bu sistemler, kirleticilerin içeri girmesini, hava geçişlerini ve işlem alanı ile dış ortam arasındaki dengeyi kontrol eder. Ayrıca, personel ve malzeme geçişlerini güvenli ve hijyenik bir şekilde sağlayarak, kaliteli ve güvenilir sonuçların elde edilmesine yardımcı olur.
11. Air Shower Sistemleri
Hava duşu (air shower), temiz odalar (clean rooms) ve atmosferik kontrollü alanlar gibi yüksek hijyen gereksinimi olan ortamlarda, personel veya malzeme geçişlerinde kullanılan özel bir temizlik cihazıdır. Hava duşları, dışarıdan gelen kirleticilerin ve partiküllerin temiz ortamdan içeri girmesini engellemek amacıyla, hava akışları kullanarak hızla temizleme işlemi gerçekleştirir.
HAVA DUŞUNUN AMACI VE KULLANIM ALANLARI
Kirleticilerin Temizlenmesi: Hava duşları, personel veya malzemeleri temiz odaya geçmeden önce dışarıdaki kir, toz, saç, mikrop ve diğer partikülleri temizler. Bu, temiz odanın iç ortamının kirlenmesini önler.
Güvenli Geçiş Sağlama: Temiz odalara geçiş sırasında, kullanıcıların vücutlarındaki ve ekipmanlarındaki dış kirleticiler temizlenir ve böylece ortamın sterilizasyonu sağlanır.
Partikül Kontrolü: Özellikle mikro düzeyde kirleticilerin, partiküllerin ve bakterilerin kontrol altına alınması hedeflenir.
HAVA DUŞU NASIL ÇALIŞIR?
Hava duşu, yüksek hızda ve yüksek verimlilikle temiz hava üfleyen bir sistemdir. Temiz hava, çeşitli nozullar veya daldırma nozulları aracılığıyla personel veya malzeme üzerinde yoğun bir şekilde üflenir. Bu işlem, vücutta veya malzeme üzerinde bulunan toz, mikrop, kir ve diğer partiküllerin temizlenmesini sağlar.
ÇALIŞMA PRENSİBİ:
Kapı Geçişi: Hava duşuna girmeden önce, personel veya malzeme genellikle dış ortamdan geçer. Hava duşuna giren kişi, birden fazla hava nozulu tarafından etkili bir şekilde hava ile "yıkanır".
Hava Akışı: Hava, genellikle HEPA (High-Efficiency Particulate Air) filtrelerinden geçirilerek üflenir. Bu filtreler, havadaki küçük partikülleri (mikroplar, tozlar ve kirler gibi) yüksek verimlilikle temizler.
Yüksek Hızlı Hava Akışı: Hava, kişi veya malzeme üzerine yüksek hızda (genellikle 25-30 m/s) üflenir. Bu, vücuttaki veya ekipmandaki kirleticileri dışarıya atar ve temiz bir ortamın içine girmelerini engeller.
Sürekli Hava Döngüsü: Temizlenen hava, sistem içinde sürekli döner ve en verimli şekilde ortamı temiz tutar.
HAVA DUŞUNUN TEMEL ÖZELLİKLERİ
Bir hava duşu, temizlik ve verimlilik için belirli özelliklere sahip olmalıdır:
1. Yüksek Hızda Hava Akışı
Hava duşu, yüksek hızda (25-30 m/s) hava üfleme kapasitesine sahip olmalıdır. Bu hız, dışarıdaki kirleticilerin vücuttan veya malzemelerden etkili bir şekilde uzaklaştırılmasını sağlar.
2. HEPA Filtreleme
HEPA filtreleri, havadaki partiküllerin %99.97'sini yakalayabilen yüksek verimli filtrelerdir. Hava duşları, özellikle çok küçük partikülleri temizleyebilmesi için HEPA veya ULPA (Ultra-Low Penetration Air) filtreleriyle donatılmalıdır.
3. Çift Kapı Sistemi
Hava duşları, genellikle çift kapı sistemi ile tasarlanır. İçeri ve dışarıya hava akışının düzenli olabilmesi için, bir kapı kapalı olmadan diğer kapı açılmaz. Bu, hava kaybını önler ve ortam koşullarının korunmasını sağlar.
4. Dönüşümlü Hava Akışı
Hava duşunun içinde, hava akışı kişiye veya malzemeye farklı açılardan yönlendirilir. Yüksek hızda, güçlü ve verimli bir hava akışı sağlanarak tüm yüzeyler temizlenir.
5. Kompakt ve Kullanıcı Dostu Tasarım
Hava duşu, genellikle kompakt bir tasarıma sahiptir. Kullanıcıların kolayca girip çıkabilmesi için ergonomik özelliklere sahip olmalıdır. Ayrıca, kontrol paneli veya dokunmatik ekran gibi özellikler ile hava akışı hızını ve süresini ayarlamak kolay olmalıdır.
6. Hijyenik ve Kolay Temizlenebilir Yapı
Paslanmaz çelik veya korozyona dayanıklı malzemeler kullanılarak, hava duşunun yapısı hijyenik ve kolay temizlenebilir olmalıdır. Bu, kirleticilerin birikmesini önler ve cihazın ömrünü uzatır.
7. Kişisel Koruyucu Ekipmanla (PPE) Uyumlu
Eğer kullanılan alanda kişisel koruyucu ekipman (örneğin, koruyucu eldiven veya kıyafetler) varsa, hava duşu bu ekipmanlarla uyumlu olmalıdır. Hava akışının, koruyucu kıyafetlerin üzerine de etkili bir şekilde üflendiği tasarımlar gereklidir.
HAVA DUŞUNUN KULLANIM ALANLARI
- • Temiz Odalar (Clean Rooms): İlaç, biyoteknoloji, elektronik üretimi gibi sektörlerde, hava duşları, çalışanların ve malzemelerin temiz odalarda kirletici madde taşımadan geçmesini sağlar.
- • Laboratuvarlar: Özellikle analitik kimya ve biyolojik testlerin yapıldığı laboratuvarlarda, hava duşları personelin ve malzemelerin test alanlarına girmeden önce kirleticilerden arındırılmasını sağlar.
- • İlaç Üretimi: İlaç üretim tesislerinde, sterillik ve hijyen büyük önem taşır. Hava duşları, üretim ortamına giren personelin ve malzemelerin kirlenmesini engeller.
- • Gıda Üretimi: Gıda sektöründe, hijyenin sağlanması ve mikroorganizma bulaşmasını engellemek için hava duşları kullanılır.
- • Elektronik Üretimi: Elektronik cihazların üretildiği alanlarda, toz ve partiküller cihazların bozulmasına yol açabileceği için hava duşları kullanılır.
HAVA DUŞUNUN OLMASI GEREKEN ÖZELLİKLER
- • Hava Akışı ve Basınç: Yüksek hızda hava akışı ile kirleticilerin vücut veya malzemeden uzaklaştırılması sağlanmalıdır.
- • Hijyenik Yapı: Kolay temizlenebilir, paslanmaz çelik gibi hijyenik malzemelerle tasarlanmalıdır.
- • Verimli Filtrasyon: HEPA veya ULPA filtreleri ile havadaki partiküllerin etkili bir şekilde filtrelenmesi gereklidir.
- • Enerji Verimliliği: Hava duşları, yüksek verimli hava üfleyicilerle donatılmalı, böylece enerji tüketimi optimize edilmelidir.
- • Kullanıcı Dostu: Pratik, anlaşılır kontrol panelleri ve kullanımı kolay sistemler tasarlanmalıdır.
SONUÇ
Hava duşları, temiz ortamların korunmasını sağlamak için kritik cihazlardır. Personel ve malzemelerin, dışarıdan içeriye kirletici madde taşımadan geçiş yapabilmesini sağlayarak, hijyenin ve güvenliğin korunmasına yardımcı olur. Yüksek hızda hava üflemesi, HEPA filtreleme, ergonomik tasarım ve verimli hava akışı gibi özelliklerle donatılmalıdır. Bu özellikler, hava duşunun etkili ve güvenilir bir temizlik sağlanmasını garantiler.
12. Hava Sızdırmaz Kapılar
Hava Sızdırmaz Kapılar (Gas Tight Doors), özel temiz odalar (clean rooms), steril alanlar, kimya laboratuvarları ve atmosferik kontrollü odalar gibi hassas ortamlarda kullanılan, dış ortamla hava geçişini engelleyen ve içerdeki hava koşullarının (basınç, sıcaklık, nem vb.) korunmasını sağlayan kapılardır. Bu kapılar, özellikle GLP (Good Laboratory Practice), GMP (Good Manufacturing Practice) ve ISO gibi kalite standartlarına uyan tesislerde kritik öneme sahiptir.
HAVA SIZDIRMAZ KAPILARIN AMACI VE KULLANIMI
Hava sızdırmaz kapılar, genellikle belirli bir gazın, partikülün, mikrobun veya kirleticinin dışarıdan içeriye veya içeriden dışarıya geçmesini engellemek amacıyla kullanılır. Bu kapılar, özellikle kontrollü atmosfer gerektiren laboratuvarlar ve üretim alanları için kritik öneme sahiptir.
TEMEL AMAÇLAR:
- • Hava Kaçaklarını Engellemek: Kapıların hava geçişine karşı sızdırmaz olması, iç ortamın dış ortama kıyasla daha temiz ve kontrollü bir atmosferde kalmasını sağlar.
- • İç Basıncı Koruma: Temiz odalarda genellikle pozitif basınç kullanılır. Hava sızdırmaz kapılar, iç ortamın dışarıya göre daha yüksek basınçta kalmasını sağlar, böylece kirleticilerin içeri girmesi engellenir.
- • Gaz Sızdırmazlık: Bazı laboratuvarlar veya kimyasal üretim alanları, belirli gazlarla çalışırken, gazların dışarıya sızmasını engellemek için hava sızdırmaz kapılara ihtiyaç duyar. Örneğin, zararlı gazların veya uçucu maddelerin dışarıya sızması tehlikeli olabilir.
- • Steril Ortam Koruma: Hava sızdırmaz kapılar, steril ortamların korunmasına yardımcı olur ve kirletici maddelerin içeri girmesini engeller.
- • Partikül Kontrolü: Kirleticilerin içeri girmesini engelleyerek, ortamın temiz kalmasını ve ürünlerin veya testlerin bozulmasını önler.
HAVA SIZDIRMAZ KAPILARIN ÖZELLİKLERİ
Hava sızdırmaz kapılar, belirli özelliklere sahip olmalıdır, çünkü bu kapılar kritik ve hassas ortamların güvenliğini sağlamada önemli bir rol oynar.
1. Gaz ve Hava Sızdırmazlık
Gaz sızdırmazlık: Hava sızdırmaz kapılar, özellikle tehlikeli kimyasal maddeler veya zararlı gazlar ile çalışırken iç ortamda bulunan gazların dışarıya kaçmasını engeller. Bu, çalışılan ortamın güvenliğini artırır.
Kapılar, gazların sadece belirli bir yönde hareket etmesine izin verir ve dışarıdan içerideki ortam koşullarına zarar vermeden geçiş yapılmasını sağlar.
2. Malzeme ve Yapı
Paslanmaz Çelik ve Korozyona Dayanıklı Malzemeler: Hava sızdırmaz kapılar genellikle paslanmaz çelik veya alüminyum gibi korozyona dayanıklı malzemelerden yapılır. Bu, temiz ve steril ortamlarda kullanılacak kapıların dayanıklı olmasını sağlar.
Kapıların yüzeyi pürüzsüz ve temizlenebilir olmalıdır, böylece kir, toz ve mikroorganizmalar birikmez. Kapıların herhangi bir arızaya sebep vermemesi için düzgün ve sağlam yapıya sahip olması gerekir.
3. Sızdırmazlık Profilleri ve Contalar
Sızdırmazlık contaları, kapıların kenarlarında bulunan, hava ve gaz geçişini engelleyen önemli bileşenlerdir. Bu contalar, kapı kapandığında, dış ortamdan içeriye hava geçişini en aza indirir.
Genellikle kauçuk, silikon veya neopren gibi esnek malzemelerden yapılır ve kapı kapandığında sıkıca oturur.
4. Pozitif Basınç Koruma
Pozitif basınç, temiz odaların iç ortamında dışarıya göre daha yüksek bir hava basıncı sağlamak için kullanılır. Hava sızdırmaz kapılar, iç basıncı korur ve içeriye kirli havanın girmesini engeller.
Bu basınç farkı, kirletici maddelerin dışarıdan içeriye girmesini engellemek ve iç ortamın güvenliğini sağlamak için önemlidir.
5. Otomatik veya Manuel Açılabilirlik
Otomatik Kapı Sistemleri: Hava sızdırmaz kapılar, otomatik açılıp kapanabilen sistemlere sahip olabilir. Bu tür sistemler, özellikle elleriyle müdahale edemeyen operatörler için avantajlıdır.
Manuel Kapı Sistemleri: Bazı durumlarda manuel açılıp kapanabilen kapılar kullanılır. Ancak, bu kapıların da hava geçişini engelleyecek şekilde sızdırmaz olması gerekir.
6. İzleme ve Kontrol
Basınç ve Hava Akışı İzleme: Hava sızdırmaz kapılar, iç ve dış basınç farklarını izleyen sistemlerle donatılabilir. Böylece, kapının verimli çalışıp çalışmadığı sürekli olarak kontrol edilebilir.
Alarm Sistemleri: Kapı kapanmadığında veya sızdırmazlık sağlanamadığında, alarm sistemleri devreye girer ve operatörleri uyarır.
7. Kolay Kurulum ve Bakım
Kapıların kurulumu ve bakımı kolay olmalıdır. Özellikle temiz alanlarda, kapıların her türlü bakım ve temizlik için uygun tasarıma sahip olması gerekir.
Kapıların iç ve dış yüzeyleri, dış ortamla temasa geçtiği bölgelerde kirletici maddelerin birikmesini engellemek için düzgün ve temizlenebilir olmalıdır.
HAVA SIZDIRMAZ KAPLARIN KULLANIM ALANLARI
- • Temiz Odalar ve Steril Alanlar: İlaç üretimi, biyoteknoloji, elektronik üretimi ve diğer hassas üretim süreçlerinde, hava sızdırmaz kapılar, steril ve temiz ortamların korunmasını sağlar.
- • Kimya ve Biyoteknoloji Laboratuvarları: Zararlı gazların veya kimyasal maddelerin dışarıya sızmasını engelleyerek, güvenli bir çalışma ortamı sağlar. Ayrıca, biyolojik ve kimyasal kontaminasyon risklerini azaltır.
- • İlaç Üretim Tesisleri: GMP standartlarına uyum sağlamak amacıyla, özellikle ilaç üretim süreçlerinde, hava sızdırmaz kapılar kullanılır. Bu, ürünlerin kontaminasyondan korunmasını sağlar.
- • Gıda Üretim Alanları: Gıda üretim tesislerinde, hava sızdırmaz kapılar, hijyenik koşulların korunmasına yardımcı olur ve gıda ürünlerinin mikroorganizmalarla kontamine olmasını engeller.
- • Elektronik Üretim ve Montaj Tesisleri: Elektronik cihazların üretildiği tesislerde, toz ve partiküllerin, cihazların montajına zarar vermemesi için hava sızdırmaz kapılar kullanılır.
SONUÇ
Hava sızdırmaz kapılar (gas tight doors), kontrollü ortamlarda, özellikle temiz odalar, steril alanlar ve kimya laboratuvarları gibi hassas bölgelerde kritik bir rol oynar. Bu kapılar, iç ortamdaki hava koşullarını koruyarak, dış ortamdan kirleticilerin, gazların ve partiküllerin içeri girmesini engeller. Ayrıca, güvenli geçişler, pozitif basınç korunumu ve steril ortamların sağlanması için gereklidir. Kapıların doğru malzemelerle, uygun sızdırmazlık contalarıyla ve güvenilir otomasyon sistemleriyle donatılması önemlidir.
13. Özel Tasarım BSL I, BSL II, BSL III Tip Temiz Odalar
BSL-1 Seviyesi Temiz Odalar
Standart mikrobiyolojik prosedürlerin uygulandığı, özel bir bariyeri olmayan, El yıkama için lavabo bulunan Hastalık yapma riski olduğu bilinen mikroorganizmalarla çalışılmayan laboratuvarlardır.
Örnek:
Su test Laboratuvarları, Eğitim Laboratuvarları
BSL-2 Seviyesi Temiz Odalar
Orta düzeyde riskli, aerosol formunda yayılmayan, temel olarak cilt, mukoza teması veya yutma ile hastalık yapma riski olan mikroorganizmalarla çalışılan Laboratuvarlardır. Aeresol yayılımı veya yüksek sıçrama riski olan işlemler biyogüvenlik kabinlerinde yapılmalıdır.
Bariyerler ve dekontaminasyon sistemleri kullanılmalıdır.
Örnek:
Klinik, diyagnostik, Eğitim Laboratuvarları
Örnek mikroorganizmalar:
C.difficile, hepatit A,B,C, influenza A, Lyme hastalığı (kene kaynaklı), dang hastalığı, salmonella, kabakulak, kızamık, HIV, deli dana, MRSA, insan için direkt tehdit oluşturmayan genetiği değiştirilmiş organizmalar
BSL-3 Seviyesi Temiz Odalar
Yüksek düzeyde riskli, aerosol formunda yayılabilen ciddi ve ölümcül hastalık riski olan mikroorganizmalarla çalışılan Laboratuvarlardır.
Diğer ünitelerden bağımsız, Kademeli bariyerler, kontrollu erişim ve giriş; uygun izleme ve kayıt sistemleri bulunmalıdır.
Tüm Laboratuvar işlemleri uygun sınıfta Biyogüvenlik Kabinleri içinde yapılmalıdır.
Mutlaka özel giysiler, eldivenler, mekanik pipet kullanılmalı, sıçrama riski olan işlemlerde emniyet gözlüğü takılmalıdır.
Havalandırma sistemi resirkülesiz tek geçişli, uygun filtrasyona sahip, kritik filtrelerin fumigasyon yapılabileceği şekilde dizayn edilmelidir.
Uygun basınçlandırma sistemi ile oda basınçları sürekli olarak negatif olmalı, ilk bariyerdeki pozitif basınç ile de dış havanın girişi önlenmelidir.
Oda gaz sızdırmaz, zemin sıvı sızdırmaz özellikte olmalı, odaya boru ve kablo girişlerinin bu özelliği zedelemesine imkan verilmemelidir.
Duvar, tavan ve zeminler hijyenik özellikte olmalıdır.
Tüm atıklar dekontamine edilmelidir.
Örnek:
Kuş gribi, Recombinant DNA vb. Araştırma Laboratuvarları
Örnek mikroorganizmalar:
Tüberküloz, şarbon, batı Nil virüsü, Venezuella equine encephalitis virüsü, batı equine encephalitis virüsü, hendra virüsü, SARS, salmonella typhi, coxsiella burnetii, Rift vadisi nezle virüsü, kuş gribi
BSL-4 Seviyesi Temiz Odalar
Tedavisi veya aşısı bulunmayan yüksek düzeyde ölüm riski olan, aerosol formunda yayılabilen Sadece Laboratuvar Personeli için değil yayılım durumunda tüm toplum için risk söz konusu olan mikroorganizmalarla çalışılan Laboratuvarlardır.
Sadece BSC class 3 kabinlerde ya da pozitif basınçlı tüm vücut tipi giysilerle çalışma yapılabilen,
Çok özel ve kompleks havalandırma ve atık dekontaminasyon sistemleri bulunan Laboratuvarlardır.
Örnek:
Ebola, SARS, vb. Araştırma Laboratuvarları
Örnek virüsler:
Bolivya ve Arjantin kanamalı gribi, marburg virüsü, ebola virüsü, lassa gribi, kırım kongo kanamalı ateşi, çiçek, vb.
14. BSL I, BSL II, BSL III Düzeyine Göre Mobil Konteyner Laboratuvarlar
Mobil Araç Ve Konteyner Laboratuvar Dizaynı Ve İmalatı - Mobil Konteyner Laboratuvarlar, hızlı kurulum ve taşınabilirlik avantajı sunan, tam donanımlı laboratuvar çözümleridir. Farklı BSL seviyelerine göre tasarlanabilir ve acil durumlarda veya geçici ihtiyaçlarda kullanılabilir. Özellikle saha çalışmalarında, afet bölgelerinde veya geçici test merkezlerinde kritik öneme sahiptir.
Avantajları
- • Hızlı kurulum ve devreye alma
- • Taşınabilirlik ve esneklik
- • Tam donanımlı laboratuvar altyapısı
- • Farklı BSL seviyelerine uygun tasarım
- • Acil durum ve geçici kullanım için ideal
Laboratuvar Projeniz İçin Destek Alın
ISO 17025 uyumlu, anahtar teslim laboratuvar kurulumu için uzman ekibimizle iletişime geçin. Ücretsiz keşif ve proje değerlendirmesi sunuyoruz.